( Theo nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân)
Hồ Trường là một áng thơ tuyệt tác trong văn học Việt Nam thời cận đại .Bài thơ này được được đăng trên Nam Phong tạp chí ( năm 1920 , trong HẠn mạn du ký , bằng chử HÁn , sau đó NBT phóng tác ra Tiếng Việt) và ngay lập tức nổi tiếng .Theo nhà nghiên cứu Nguyễn văn Xuân , Phạm hoàng Quân , nhà thơ Đông TRình , thì bài thơ này được phóng tác theo một ca khúc mà trong lúc luân lạc tại Thượng Hải gặp một người đồng hương cùng chí hướng, người này có giọng hát hay (giọng Quảng Đông). Một đêm nọ, hai người đi uống rượu, “rượu ngà ngà, Nguyên quân đứng dậy mà hát” (lời Nam phương ca khúc), ở bàn bên cạnh, một võ quan họ Lưu, người Trực Lệ, nghe điệu hát, sang hỏi là điệu gì, được trả lời: “Ấy là một điệu đặc biệt ở phương nam” ( phương nam ở đây là Miền Lĩnh Nam .”Minh chú thêm”), họ Lưu nói “nghe tiếng bi mà tráng, nhiều hơi khảng khái, nam phương mà có điệu hát đến thế ru?”. Sau đó họ Lưu xin người hát chép ra giấy lời ca ấy để giữ xem.
(Hạn mạn du ký là thiên ký sự gồm 14 chương kể lại cuộc đông du của tác giả trong khoảng 6 năm (1909 – 1914) từ Sài Gòn sang Xiêm La – Hương Cảng – Nhật – Trung Hoa – rồi về VN. )
Phạm hoàng Quân đã phiên âm và dịch nghĩa Nam Phương ca khúc bằng chử HÁn do NBT Đăng trên NPTC như sau: