Nguyên tác ” In A Strange Land “, William S. Maugham.
Tôi thuộc loại người không ngồi yên chỗ; dù vậy tôi đi du lịch không phải để ngắm nhìn những tượng đài, hay những phong cảnh hùng vĩ, những thứ đó làm tôi mau chán; tôi du lịch để gặp gỡ những con người. Tôi tránh gặp những nhân vật quan trọng. Tôi sẽ không băng qua đường để chào một tổng thống hay một ông vua; tôi cũng bằng lòng khi chỉ biết một nhà văn qua những trang sách y viết, và một họa sĩ qua những bức tranh anh ta vẽ; nhưng tôi đã đi hàng ngàn dặm để gặp một nhà truyền giáo, người có những câu truyện kỳ lạ, và tôi cũng đã trải qua đôi tuần trong một khách sạn tồi tàn để làm quen với một người chế tạo bàn bi-da. Tôi không ngần ngại gì để thêm rằng tôi hết còn ngạc nhiên khi gặp bất kỳ hạng người nào, tuy vậy có một loại người mà mỗi lần đụng đầu vẫn không ngừng làm cho tôi hơi bị sốc một cách thích thú. Đó là người đàn bà Anh lớn tuổi, có đầy đủ phương tiện vật chất, sống tự túc một mình, trên khắp thế giới, ở những nơi bạn không ngờ tới. Bạn hết còn ngạc nhiên khi nghe tới người đàn bà sống trong căn biệt thự trên đồi ở ngoại ô một thành phố nhỏ Ý-đại-lợi, người đàn bà Anh duy nhất trong khu vực. Bạn cũng sẵn sàng khi có ai đó chỉ cho thấy cái trang trại Tây-ban-nha trơ trọi ở Andulasia và cho bạn biết nơi đó có người đàn bà Anh sống đã nhiều năm. Tuy thế bạn chắc sẽ ngạc nhiên khi nghe rằng người da trắng duy nhất trong một thành phố Trung- hoa là một người đàn bà Anh, không phải là một nhà truyền giáo, không ai biết tại sao bà ta lại sinh sống ở đó; một người khác thì cư trú trên một hòn đảo ở vùng biển Nam Thái-bình-dương, và người thứ ba có một căn nhà ở vùng ven một ngôi làng lớn ngay trung tâm hòn đảo Java. Những người đàn bà nầy sống đời sống cô độc, không bạn bè, và họ cũng không muốn đón tiếp người lạ. Dù đã lâu không được gặp một người cùng màu da, họ sẽ làm lơ như không hề thấy bạn. Mừng rỡ gặp người đồng hương, bạn tìm đến, họ hầu như không muốn tiếp bạn; nhưng nếu tiếp bạn, họ sẽ mời bạn một tách trà nóng rót từ bình trà bằng bạc, và đãi bạn món bánh ngọt Scotch đặt trên dĩa sứ Old Worcester. Họ sẽ hầu chuyện bạn một cách lịch sự như là họ đang tiếp bạn trong một ngôi nhà nghỉ ở Kentish, nhưng khi chia tay, họ không có vẻ gì muốn tiếp tục kéo dài sự quen biết với bạn. Ta luôn tự hỏi một cách vô ích điều gì đã làm cho họ xa lánh những người cùng màu da, xa lánh đồng hương và vì sống trong một vùng đất xa lạ, phải từ bỏ những thứ quen thuộc đã có trước. Phải chăng tự do, hay những mối tình lãng mạn là cái họ đang tìm kiếm ?
